به گزارش روابط عمومی مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره) اصفهان، هم‌زمان با چهل‌ونهمین سالگرد شهادت آیت‌الله حاج‌آقا مصطفی خمینی (ره)، نشست علمی با موضوع «اندیشه‌های قرآنی آیت‌الله شهید حاج‌آقا مصطفی خمینی (ره)» با سخنرانی آیت‌الله محسن غرویان و با حضور مدیر مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره) اصفهان و جمعی از فرهیختگان حوزه و دانشگاه، روز شنبه ۲ آبان در نگارستان امام خمینی (ره) برگزار شد.

 در این نشست آیت الله غرویان با موضوع: بررسی دیدگاه آیت‌الله شهید مصطفی خمینی دربارهٔ تحدّی و اعجاز قرآن و ردّ مذهب صَرفه به ایراد سخن پرداختند.

خلاصهٔ کوتاه  از مباحث نشست در سه بخش :

در بخش نخست، دیدگاه شهید مصطفی خمینی در هفت جهت بیان می‌شود: قانون علیت بر همهٔ موجودات حاکم است و قرآن نیز از آن مستثنی نیست، بلکه معلول علل و اسباب خاص است و مخلوق بلاواسطهٔ ارادهٔ خدا نیست؛

 قرآن امری تکوینی از جزئیات این عالم است و تفاوتش با سایر کتاب‌ها در شدت اتصال وسایط (نفس پیامبر) به مبدأ الهی است؛

 بعثت انبیا و نزول وحی امری گزاف نیست، بلکه متوقف بر استعدادها و شرایط خاص روحی و جسمی است؛

 خاتمیت به «عدم قابلیت قابل» بازمی‌گردد، نه به عدم فاعلیت خدا؛ 

جبرئیل وجودی جدا از پیامبر نیست، بلکه مرتبه‌ای از مراتب هستی است که نفس نبی آن را شهود می‌کرد؛

 قرآن «مِن اللّه» است، زیرا جلوهٔ نفس فانی پیامبر در ذات حق است؛ و اعجاز قرآن با «برهان لمّی» (از راه علل و اسباب تکوینی) اثبات می‌شود و نیازی به «برهان انّی» (از راه فصاحت و بلاغت) نیست.

 در بخش دوم، مذهب صَرفه دیدگاهی غیرمشهور معرفی می‌شود که می‌گوید قرآن امتیاز جوهری ندارد و خداوند مردم را جبراً از معارضه بازداشته است؛ این نظریه سه تفسیر دارد: سلب انگیزه، سلب علوم لازم، و منع جبری؛ قائلانی مانند نظّام، جاحظ، سید مرتضی و شیخ مفید بنا بر نقلی دارد و علمایی چون شیخ طوسی، یحیی بن حمزه علوی، جرجانی، کاشف‌الغطاء، تفتازانی و دیگران بر آن ردیه نوشته‌اند.

 در بخش سوم، موضع شهید سید مصطفی خمینی بیان می‌شود: ایشان مذهب صَرفه را  کامل رد می‌کند، زیرا با قانون عام علیت ناسازگار است و اعجاز قرآن را ناشی از مقام فنا و فاعلیت نفس پیامبر در ذات حق می‌داند؛ ایشان اعجاز از این راه را برهان انّی (ضعیف‌تر از لمّی) می‌داند و سرّ تحدّی قرآن را در علل تکوینی نزول آن می‌بیند....                                    https://eitaa.com/negarestan1405